GRAMMATICA

Gramatyka języka włoskiego po polsku /Daniela Zawadzka /.....jedna z lepszych dotychczas wydanych :) POLECAM !!!!! DRUKUJ GRATIS !!!!

WYMOWA - LA PRONUNCIA (pronunczia)

- C -

c + spółgłoska = K

Croazia , clima , classe , crisi

c + H = K

chiaro , chiave , chi , che

cch ( wzmocnione )

macchina , occhio , specchio

c + Q = K

cq = KK ( acqua )

c + samogłoska A , O , U = K

ca = KA ( cara )

co = KO ( colazione )

cu = KU ( cupola )

cca = KKA ( occasione )

cco = KKO ( roccoco' )

ccu = KKU ( occupato )

c + samogłoska E = CZE

ce = cze ( cena , Cesare , certo )

cce = cze ( wzmocnione ) ( rocce )

c + samogłoska I = CZE / Ć

ci = ci / czi ( ciao , cipolla , cioccolato )

cci = ci / czi ( wzmocnione ) ( piccione , piccino )

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

- G -

g + samogłoska A , O , U oraz przed spółgłoskami = G ( jak polskie G )

albergo , gatto , gusto , greco , grasso , gallo , gola , globo

GG - leggo , leggono ...(wzmocnione)

g + h = G

Inghilterra , larghi , lunghe

g + samogłoska E = DŻE

gelato , getone , gennaio , gentile , gesto

GGE - leggere , leggero ( ledżdżero ).... (wzmocnione)

g + samogłoska I = DŻI

giro , gioco , Giotto , giugno , giudice , gioia

GGI - oggi - ( odżdżi ).. ...(wzmocnione)

g + N = Ń

bisogno , ogni , signore , bagno ( bańo)

g + LI = LJI

voglio ( voljio ) , famiglia ( familjia)

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

- S -

spółgłoska + s = S

pensare ...

s + spółgłoska bezdźwięczna F , T , P , C = S

mi dispiace , scuola , studente , sfigurato , rospo , scala,

sc + a,o,u = sk (scuola- skuola -szkoła)

sch + i,e = ski,ske (tedeschi/che - tedeski/ke - Niemcy/Niemki ( jak Polacy - polacchi - polakki )

s między samogłoskami = Z

casa , chiesa , esame , paese , tesoro

s przed spółgłoską dźwięczną = Z

sbaglio , Osvaldo , sdraiarsi , Svizzera ( Zwiccera )

ss = S ( wzmocnione)

adesso , cassa , espresso

s + CE = SZE

scena ( szena) , scegliere ( szeljiere) , szelta ( szelta) , pesce (pesze)

s + CI = SZI

scimmia ( szimmia) , scippo ( szippo), liscio (liszio)

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

- Z -

z na początku wyrazu = DZ

zaino ( dzaino ) , zuppa , zecca , zanzara

z w środku wyrazu = DZ

zanzara , manzo

z + samogłoska - w srodku wyrazu = C / TS

nazione ( nacione) , grazie , lezione , Firenze

we wszystkich wyrazach kończących się na -zione = cjone ( ktora odpowiada przeważnie polskiemu -cja)

zz = CC lub DZ

Svizzera ( Swiccera ) , organizzare ( organidzdzare )

nie ma jednoznacznych reguł.

JĘZYK CIAŁA ;D : 

EUROPEJCZYCY CONTRA WŁOSI ;D : 

TRYB ROZKAZUJĄCY

Tryb rozkazujący tworzymy poprzez dodanie do tematu bezokolicznika następujących końcówek:

ARE: brak, -a, -i, -iamo, -ate, -ino
ERE: brak, -i, -a, -iamo, -ete, -ano,
IRE: brak, -(isc)i, -(isc)a, -iamo, -ite, -(isc)ano

Tryb rozkazujący w 1 os. liczby pojedynczej NIE ISTNIEJE!
Osoby NOI i VOI natomiast są prawie zawsze identyczne z formami czasu teraźniejszego PRESENTE INDICATIVO

Niestety niektóre czasowniki mają nieregularne formy IMPERATIVO, oto wybrane z nich:

ESSERE	sii, sia, siamo, siate, siano
AVERE	abbi, abbia, abbiamo, abbiate, abbiano
ANDARE	va' (vai), vada, andiamo, andate, vadano
BERE	bevi, beva, beviamo, bevete, bevano
DARE	da' (dai), dia, diamo, date, diano
DIRE	di', dica, diciamo, dite, dicano
FARE	fa' (fai), faccia, facciamo, fate, facciano
STARE	sta' (stai), stia, stiamo, state, stiano
USCIRE	esci, esca, usciamo, uscite, escano
VENIRE	vieni, venga, veniamo, venite, vengano

Przeczenie tworzymy podobnie jak w pozostałych trybach:

Esca! - Non esca.
Venite! - Non Venite ecc.

WYJĄTEK : TU

Z "TU" w przeczeniu w IMPERATIVO zawsze używamy bezokolicznika:

Non andare via.	:: Nie odchodź.
Non uscire da solo.	:: Nie wychodź sam.
Non fare tardi.	:: Nie spóźnij się.
Non guardare troppa TV.	:: Nie oglądaj zbyt dużo TV.
Non fumare qui.	:: Nie pal tutaj.

tryb rozkazujący a zaimki, dopełnienia oraz partykuły:

czyli jak poradzić sobie z wszechobecnymi w języku włoskim si, lo, la, ne ci, gli e lo itp. itd. gdy czasowniki występują w IMPERATIVO

TU :: NOI :: VOI	LEI :: LORO
twierdzenie	twierdzenie
compraLO	LO compri
compriamoLO	LO comprino
comprateLO
przeczenie	przeczenie
non LO comprare / non comprarLO	non LO compri
non LO compriamo / non compriamoLO	non LO comprino
non LO comprate / non comprateLO

wnioski:
wszelkiego rodzaju zaimki, dopełnienia i partykuły umieszczamy ZAWSZE przed czasownikiem:

· non CI vada - proszę, niech Pan/ Pani tam nie idzie

· non ME LO chieda - proszę, niech Pan/ Pani mnie o to nie prosi

· non NE parli - proszę, niech Pan/ Pani o tym nie mówi

· MI dica - proszę, niech Pan mówi

Pozostałe osoby TU, NOI i VOI:

:: w twierdzeniu zaimki, dopełnienia i partykuły dołączamy do czasownika
:: w przeczeniu mamy dwie opcje:

1. przed czasownikiem : non CI andiamo

2. po czasowniku (wszystko pisane łącznie) : non andiamoCI

UWAGA! pamiętajmy o bezokoliczniku przy TU w przeczeniu:

non CI andare / non andarCI

FALSI AMICI

zestawienie wyrazów włoskich, które tylko pozornie przypominają słowa polskie, a mają inne znaczenie:

• Często mylimy włoskie słowo "lana"
  z polskim słowem "len".
  "Lana" oznacza jednak "wełna", a "len" to po włosku "seta".
  

  

• ciekawostka:
  Wersja włoska znanego powiedzenia

"być ulepionym z tej samej gliny" to "essere della stessa lana di qualcuno".

• po włosku "rana" to „żaba”

• „Cena” czyt. "czena" to nie "cena",
  tylko "kolacja"
  

• często źle tłumaczymy
  włoskie słowo "firma" - jego prawdziwe znaczenie to "podpis".

• „La coperta” oznacza w języku włoskim koc, nakrycie, przykrycie
  odpowiednikiem polskiej koperty jest włoskie słowo la busta

• - Mi hanno licenziato!
  - Mi dispiace tanstissimo.
  
    Często chcąc powiedzieć, że mamy licencjat
    używamy określenia licenziato.
    Uwaga! licenziato oznacza w języku włoskim zwolniony z pracy

• Ostatnio wielkim powodzeniem cieszy się piosenka "Meravigliosa creatura" - G.Nannini.
  Czy to możliwe, żeby kreatura była cudowna?
  Tak, jeśli zdamy  sobie sprawę, że w języku włoski słowo creatura oznacza:

• istota

• stworzenie

• dziecko

• "Popolare"  znaczy popularny, ale także ludowy.

• "Colazione" to śniadanie, a nie kolacja :)

• "Tappeto" to nie tapeta tylko dywan :)

• "Divano" to wcale nie dywan, ale kanapa.

• Po włosku "droga" to narkotyki.